ความเป็นมาของโรงเรียนนาแห้ววิทยา

โรงเรียนนาแห้ววิทยาได้รับการสถาปนาขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นสถานศึกษาของรัฐระดับมัธยมศึกษาแห่งแรกและแห่งเดียวของอำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย เพื่อกระจายโอกาสทางการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นถึงมัธยมศึกษาตอนปลายให้แก่เยาวชนในพื้นที่ชายแดนอันห่างไกล

เนื่องจากอำเภอนาแห้วมีสภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อนและผืนป่าธรรมชาติ อีกทั้งตัวโรงเรียนยังตั้งอยู่ห่างไกลจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู ซึ่งเป็นหน่วยงานต้นสังกัดในอดีตถึง 123 กิโลเมตร การก่อตั้งโรงเรียนแห่งนี้จึงเป็นกลไกสำคัญในการทลายข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์ เพื่อให้เยาวชนในตำบลต่างๆ เช่น ตำบลนาแห้ว ตำบลนาพึง ตำบลเหล่ากอหก และตำบลแสงภา สามารถเข้าถึงการศึกษาได้อย่างทั่วถึง

ในด้านอัตลักษณ์และอุดมการณ์นับแต่เริ่มก่อตั้ง โรงเรียนนาแห้ววิทยาใช้อักษรย่อว่า "น.ว." มีสีประจำโรงเรียนคือ สีม่วง ซึ่งสื่อถึงความรุ่งโรจน์และการยืนหยัดอย่างไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค และ สีขาว ที่หมายถึงความสะอาดบริสุทธิ์สะท้อนผ่านคุณธรรมจริยธรรมที่ดีงาม โดยมีบทเพลงมาร์ชประจำโรงเรียนที่ถ่ายทอดเรื่องราวภูมิหลังของสถานศึกษาว่าตั้งอยู่ "ภายใต้อ้อมแขนแห่งภูเขาลำเนาไพร" และหล่อหลอมให้ศิษย์ทุกคนมีความสามัคคีกลมเกลียวกันเสมือนพี่น้องร่วมมารดา

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โรงเรียนได้ทำหน้าที่เป็นแกนกลางและเสาหลักในการพัฒนาเยาวชนและชุมชนชายแดนมาโดยตลอด รวมถึงมีการปรับปรุงวิสัยทัศน์ของสถานศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัยอย่างต่อเนื่อง เช่น การมุ่งเน้นเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงบนพื้นฐานความเป็นไทย ไปจนถึงการบูรณาการหลักสูตรท้องถิ่นร่วมกับโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) เพื่อบ่มเพาะจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมให้แก่ผู้เรียน ยิ่งไปกว่านั้น ในมิติของชุมชน โรงเรียนยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยร่วมมือเป็นสถานศึกษาเครือข่ายและสนามสอบให้กับสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) เพื่อสนับสนุนการศึกษานอกระบบในท้องถิ่นอีกด้วย